دومین عاملی که سبب می‌شود زوج‌ها جذب یکدیگر شوند گرایش به آرمان پنداری یا Idealization است.

 

نیاز به سرسپردگی ازآن‌جهت که بر آدمی نوید امنیت را به همراه می‌آورد همواره مطلوب نوع انسان بوده و عبادت که گرایش فطری آدمیان به شمار رفته این امر را تبیین می‌کند. از طرفی اگر سرسپردگی مایه خرسندی و آرامش خاطر باشد، وجودی که به آن تسلیم می‌شویم باید از مزیت متعالی بودن برخوردار باشد. ازاین‌رو آرمان پنداری و کامل‌ترین پنداشتن معشوق، از ویژگی‌های بایسته چنین موجودی است. در کودکی والدین (یا یکی از آن‌ها) را ابر انسان و منبع خدشه‌ناپذیر قدرت می‌پنداشتیم اما به‌تدریج در روندی حزن‌انگیز و مقارن با تمایز خود، صورت آرمانی ایشان از مقابل دیدگانمان رخت برمی‌بندد و به‌عنوان بخشی از فرآیند بلوغ درمی‌یابیم که آن‌ها نیز مانند خودمان انسان‌هایی بوده‌اند «غیر خاص» و البته عجین با نقص. لذا همانند دل‌بستگی خارج شدن از شیفتگی یا همان دلسردی (disenchantment) نیز امری اجتناب‌ناپذیر است.

فرآیند دلسردی به دنبال آرمان پنداری معشوق، در بزرگ‌سالی نیز تکرار می‌شود و نکته اینجاست که هرقدر در کودکی تلاش بیشتری جهت رهایی از اضطراب مواجهه با واقعیت (یعنی ابر انسان بودن والدین) انجام داده باشیم، در بزرگ‌سالی سخت‌تر این فرایند را طی خواهیم کرد؛ چنین بزرگ‌سالانی پس از مواجهه با دلسردی تلاش می‌کنند چشمانشان را بر واقعیت جایزالخطا بودن همراهشان ببندند و در صورت ثابت شدن چنین امری (مثلاً مسئله خیانت همسر) آسیب بیشتری خواهند خورد.

چنانچه در کودکی فرآیند دل‌بستگی ناامنی را تجربه کرده باشیم به‌وقت پدید آیی «رهایی از شیفتگی» در بزرگ‌سالی به مشکلات بیشتری دچار شده و بیش از سایرین حس می‌کنیم که بقای ما تهدید شده است. کسانی که به دنبال تجارب منفی کودکی، زندگی مشترک را با اعتماد کمتری آغاز می‌کنند، به‌تدریج نشانه‌هایی از خود بروز می‌دهند که همراهشان را به پاسخ‌دهی در جهت انتظارات معیوبشان سوق می‌دهد. شک داشتن به همسر از این جمله است.

آرمان پنداری همواره به کسی که با او در رابطه عاطفی هستیم برنمی‌گردد. بسیاری این نگرش آرمان‌گرایانه را نسبت به خودشان دارند، افرادی که هرگز با ناتمامی وجودشان مواجه نشده و خویشتن را «ابر انسان» می‌پندارند در بن‌بست‌های عاطفی صدمه‌ای مضاعف دریافت خواهند کرد. این مورد را می‌توان در بزرگ‌سالان مشاهده کرد که مدت‌ها پس از تخریب رابطه هنوز به ایده آل‌های غیرواقع‌بینانه خودشان دامن می‌زنند و می‌خواهند به شیوه‌های گوناگون بی‌همتایی‌شان را به دنبال حفظ رابطه ثابت کنند. عدم واقع‌بینی گاهی سبب می‌شود که این افراد تخریب یا آسیب به نفر مقابل را راهی برای امید به بقاء رابطهٔ به خاکستر نشسته قلمداد نمایند.